Günümüzde dijital platformların kullanım kolaylığı, kullanıcı deneyimi (UX) çalışmalarının merkezinde yer almaktadır. Kullanıcı geri bildirimlerine dayalı UX analizi, özellikle kamusal alanda sunulan sistemlerde daha etkili hizmet sunumunu sağlamak için kritik bir rol oynayabilir. Bu yazımda proje olarak Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) Avukat kullanımı üzerine bir UX araştırmamı ele alacağım. Bu çalışmam dijital kamu hizmetlerinin gelişim alanlarını tespit edip daha iyi hale getirmeyi amaçlamaktadır.
UYAP, Türkiye’deki adli ve idari işlerin dijital ortamda yürütülmesini sağlayan bir sistemdir. Kullanıcı deneyimini iyileştirmek ve sistemdeki aksaklıkları tespit etmek için yaptığım bu araştırmamda, çeşitli kullanıcıların geri bildirimleri topladım ve analiz ettim.
Veri Toplama Süreci
UYAP kullanıcılarından geri bildirim almak amacıyla hazırlanan bir form ile gerçekleştirdim. 19 Kişiye(Avukatlara) şu soruları yönelttim:
- UYAP hakkında eklenmesini veya değiştirilmesini istediğiniz özellikler nelerdir?
- Kullanırken karşılaştığınız zor/kolaylıklar nelerdir?
- Aradığınız özellikleri bulma kolaylığınız nasıl dır?
- Sistemle ilgili görsel tasarımda değişiklik yapmak isteseniz neler olurdu?
Veriler, hem nicel hem de nitel çözümleme teknikleriyle analiz edildi.
Elde Edilen Bulgular
Araştırma sonucunda, kullanıcıların UYAP sistemiyle ilgili çeşitli görüşler dile getirdiği gözlemlendi:
1. Teknik Sorunlar ve Kullanım Zorlukları
Kullanıcılar, sistemde çeşitli teknik problemlerle karşılaştıklarını belirttiler. Örneğin:
- Bazı özelliklerin eksik veya yetersiz olduğu (örneğin, dosya kategorilendirme veya filtreleme yetersizliği).
- Oturum açma hataları ve düzensizlikler.
- Sistemden sürekli olarak atması
- Sürekli çökme ve yeni beta sürümünün düzensiz arayüzü.
- Girişte elektronik imzanın görünmemesi ve e-devlet ile giriş yapamama.
- İcra takibiyle ilgili sorunlar.
- Dosya türü seçmeden arama yapılamaması.
- İcra takibinde masrafların bazen unutulması.
- En fazla 5 oturum açılma hatası nedeniyle oturumun kapanması.
- E-duruşma sırasında duruşmanın açıldığının fark edilmemesi.
- Sorgulama bakiyesi ve belge tanımındaki eksiklikler.
- En fazla beş evrak ekleme sınırı.
- Sekmelerin karmaşık olması.
- UDF formatındaki belgeleri kaydetmeden görüntüleyememek.
- Sistemlerin entegre olmaması ve tek ara yüz üzerinden işlem yapılamaması.
- Safahat kısmında takip edilmeyen evrakların fazla olması nedeniyle işlemlerin görünmemesi.
- Sistemin sık sık kullanıcılardan atması.
- Uyap sisteminin sürekli arızalanması.
- İcra takibi açılırken yaşanan zorluklar.
2. Arayüz Tasarımı ve Görsel Unsurlar
Arayüzle ilgili gelen öne çıkan yorumlar arasında:
- Sistem içindeki renklerin “göz yorucu” bulunduğu.
- Modernleştirilmesi gereken menü ve arama tasarımları yer aldı.
- Yeni eklenen sekmelerin göze karmaşık geldiği ve sürecin “sadelik” ihtiyacı duyduğu ifade edildi.
3. Bulma Kolaylığı
Bazı kullanıcılar, gerekli bilgilere veya dosyalara ulaşma konusunda zorluk yaşadıklarını belirtti. Kullanıcıların sistemde hızlı şekilde bilgiye erişim sağlaması için daha iyi bir arama motoru ve işlevsel menüler önerildi.
4. Kullanıcı Önerileri
Geri bildirimlerde bulunan başlıca öneriler şunlardı:
Sonuç ve Öneriler
- Çerçeve ve renk tasarımlarının sadeleştirilmesi.
- Arama menüsünün yeniden yapılandırılması.
- Tüm tasarımın modern bir yapıya bürünmesi.
- Barokarta bakiye yüklenmesi veya arayüz hızlandırılması
Bu araştırmada, UYAP sisteminin kullanıcı deneyimini değerlendirdim ve kullanıcıların geri bildirimlerini inceledim. Kullanıcılar, sistemin teknik aksaklıkları ve kullanım zorlukları hakkında birçok sorun bildirdi. Özellikle sürekli çökme, arayüzün düzensizliği, oturum açma hataları ve entegrasyon eksiklikleri öne çıktı. Ayrıca, renklerin göz yorucu olduğu ve arayüzün modernleştirilmesi gerektiği yönünde yorumlar aldım. Kullanıcıların bilgiye erişimini kolaylaştırmak için arama fonksiyonlarının geliştirilmesi önerildi. Sonuç olarak, sistemin işlevsellik ve görsel tasarım konularının gelişim alanın olduğunu söylebiliriz.